Borsamız Hakkında
İdari Kadromuz
Hizmetlerimiz
Üyelerimiz
Gemlik Hakkında
İletişim

5590 sayılı Odalar, Borsalar ve Birlik (TOBB) kanununun 32. maddesine göre; "Ticaret borsaları, kanunda yazılı esaslar dairesinde borsaya dahil maddelerin alım satımı ve fiyatlarının tespiti ve ilanı işleriyle meşgul olmak üzere kurulan, tüzel kişiliği haiz, kamu kurumlarıdır".

  Borsa denildiğinde genellikle hisse senetlerinin işlem gördüğü Menkul kıymet borsaları akla gelmektedir. Ancak ticaret borsaları ile menkul kıymet borsaları arasında farklar bulunmaktadır. İkisini birbirinden ayıran en temel fark; ticaret borsalarında zirai ürünlerin işlem görmesidir.

  Ticaret borsaları, hukuki mevzuatla sınırları belirlenmiş mali ve idari özerkliğe sahip kurumlardır. Bir başka ifadeyle; devlete herhangi bir parasal yük getirmeden kendileri kaynak yaratan, kullanan, hatta kamu kuruluşlarına kaynak aktaran kuruluşlardır. Ayrıca, kendi üyeleri arasından seçimle gelmiş kurullar (Meslek komitesi, Meclis ve Yönetim Kurulu) tarafından yönetilmektedir. Bu yönü ile de hürriyetçi demokrasinin vazgeçilmez unsurudur. Ticaret borsaları aynı zamanda piyasa ekonomisinin önemli bir parçasıdır. Çünkü, ticaret borsalarında, tarım ürünlerinin fiyatları, arz-talep koşullarına göre oluşmaktadır.

GENEL OLARAK BORSA VE BORSALAR

        Borsayı, “Mükemmel şekilde örgütlenmiş bir Pazar” olarak basit biçimde tanımlamak olanaklıdır. Bununla beraber Borsa’ nın tanımı; tacirlerin veya ticari işlerle uğraşanların belirli zamanlarda, tatil günleri dışında her gün bir araya gelerek bazen malı görmeden, genelde numunesine istinaden, malı derhal teslim almadan parasını tediye etmeden alım satım işlemlerine karar verdikleri bir yer; Devlet tarafından verilen izin ile kurulan, Devlet kontrolü altında bulunan ve ticari ilişkilerin kolaylaştırılmasını amaçlayan organize edilmiş bir piyasa yada mümkün olduğu kadar normal bir fiyatın oluşturulması amacıyla organize edilen kütle halindeki sürüm yerlerinin en mükemmeli şeklinde açıklanabilir. Bu tanımdan da anlaşılacağı gibi, Borsa, Örgütlenmiş Pazar Gurubuna dahil bulunan bir kuruluş, arz ve talebin belirli zaman ve mekanda karşılaşmasını imkan dahiline koyan, alışverişin daha büyük ölçülerde yapılmasını mümkün kılan, fiyatın daha genel ve daha normal oluşmasını temin eden bir kurumdur. Bu pazarda belirli adet ve teamüllere göre işlem yapılır, böylece ticari işlemlerin gerçekleşmesi son derece kolaylaşır.

Bu pazarda, malı hiç görmeden, derhal teslim ve tesellümü yapılmadan, parasını hemen ödemeden alışverişte bulunmak mümkündür. Alım, satım işlemlerinde karar verilmesi için genellikle birkaç kelime, malın cinsi, fiyatı, miktarı gibi malın özelliklerini belirten ibareler, hatta bazen “Aldım, Sattım” gibi iki kelime bile yeterlidir. Bazı Borsalarda, özellikle zahire Borsalarında, numuneler üzerine işlem yapılır. Bir avuç numune, tonlarca malın vekaletini üstlenir ve işlem bu güven esası üzerine gerçekleşir. Para ve kambiyo Borsalarında ise malın ne kendisine nede numunesine rastlanır. Buna rağmen çok büyük alım ve satımların yapılması mümkün olabilir. Devlet kontrolünde olan Ticaret Borsalarında standardize edilmiş mallar işlem görebilir. Borsaları; yaptıkları işlemlere , ve bu işlemlerin konusunu oluşturan maddelere göre sınıflandırmak mümkündür; buna göre Borsaları 4 sınıfta inceleyebiliriz:
 

1-Esham ve Tahvilat Borsaları.
2-Para ve Kambiyo Borsaları.
3-Ticaret ve Zahire veya Emtia Borsaları.
4-Hizmet İfa Borsaları.

Esham ve Tahvilat Borsalarında işlem gören maddeler her çeşit Hisse Senedi ve Tahvilattır. Bu borsalarda, özellikle Anonim Şirket şeklinde kurulmuş olan bankaların, fabrikaların, maden işletmelerinin ve şirketlerin hisse senetleri ile Devletin, Kamu Kurumlarının ve Bankaların ihraç ettikleri tahvilat üzerine işlem yapılır.

Para ve kambiyo Borsalarında işlem gören değerler, yabancı paralar, poliçe ve çeklerdir. Dış Ticari ilişkilerin ve uluslar arası ödemelerin gerektirdiği yabancı paralar ve poliçeler üzerine işlemler bu borsalarda yapılır.

Ticaret ve Emtia Borsalarında ise, her cins ticari emtia üzerinde işlemler yapılır. Ticaret Borsalarında işlem gören maddeler; hububat, Şeker, Pamuk, Yün vb. gibi toprak ve hayvan ürünleridir. Ayrıca yalnız bir maddede uzmanlaşmış Ticaret Borsaları da vardır. Örnek: Newyork Şeker Borsası gibi.

Hizmet ifa Borsaları deyince, Ticari Hizmetlerin yerine getirilmesine yönelik işlemlerin yapıldığı Borsalar akla gelir. Hizmet ifası Borsalarına Nakliye ve Sigorta Borsalarını örnek olarak gösterebiliriz.

B) GEMLİK TİCARET BORSASI

9 Şubat 1984 Tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmasına izin verilen Gemlik Ticaret Borsası 1984 Nisan ayında Kurucular Kurulu vasıtası ile yaşama geçmiştir. 28 Ağustos 1984 tarihinde yargı gözetiminde yapılan seçimler neticesinde oluşan ilk Borsa Meclisi birinci iş olarak kotasyon listesi talebinde bulunmuş ve liste 11 Eylül 1984 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Borsaya tabi maddelerin alım satım işleriyle uğraşan Tacir ve Ticarethanelerin, kuruluş tarihi itibariyle kayıt işlemlerine başlanılmış ve böylece ilk tescil talepleri gerçekleştirilmiştir.

 

 

Gemlik Ticaret Borsası 2007
Dr. Ziya Kaya Mh. Cumhuriyet Cd. No:2 GEMLİK / BURSA - Telefon : 224- 513 46 00 / 513 43 73 
E-mail : gemliktb@tobb.org.tr